(پاسخي به عباس عبدي در باب «در فهم ساده‌زيستي»)

"و همانا پيامبر(ص) بر روي زمين مي نشست و غذا مي خورد و چون برده، ساده مي نشست و با دست خويش كفش خود را وصله مي زد و جامه خود را با دست خويش مي دوخت و بر الاغ برهنه مي نشست و ديگري را پشت سر خويش سوار مي كرد. پرده اي بر در خانه او آويخته بود كه نقش و تصوير در آن بود به يكي از همسرانش فرمود: اين پرده را از برابر چشمان من دوركن كه هر گاه نگاهم به آن مي افتد به ياد دنيا و زينت هاي آن مي افتم". (امير المومنين- خطبه 160 نهج البلاغه)

از تفاوت هاي سيره پيامبران و ائمه معصومين باحكام در طول تاريخ، ساده زيستي اين پيامبران و رهبران الهي است. سياست رهبران الهي اين بود كه در قناعت و سادگي باشند. آنها دل ها را پر مي كردند، اما نه با جلال و دبدبه هاي ظاهري بلكه با جلال و حشمت هاي معنوي كه توأم با سادگي ها بود.

از ديد اميرالمومنين(ع) كارگزاران و مسولان جامعه اسلامي در رعايت اصل ساده زيستي به عنوان سيره اي پسنديده و ارزشي، وظيفه اي بس سنگين تر از رعايا و عامه دارند. آنچه از آنان در اين باب انتظار مي رود از عامه مردم انتظار نيست. از ديد امام(ع) ساده زيستي داراي مراتب و شدت و ضعف هست، هر چه مسئوليت سنگين تر باشد، لزوم ساده زيستي بيشتر مي گردد و به صورت يك فرض واجب در مي آيد. حاكم مي بايد خود را با ضغيف ترين فرد اجتماع اسلامي تطبيق دهد. به اعتقاد امام(ع) از عوامل و زمينه هاي انحطاط جامعه مسلمين، گرايش رهبران به اشراف گري و زيرپا نهادن اصل ساده زيستي است. ايشان دردمندانه اين انحراف را بارها و بارها به باد انتقاد مي گيرند.

جدا شدن رهبران از اين اصل و دوري از زندگي توده ها، پديده اي خطرناك و آفتي براي هر نظامي است. بسياري از آسيب هاي حكومت از همين نقطه آغاز مي شود. از ديد اميرالمومنين رعايت اصل ساده زيستي توسط كارگزاران و مسئولان دو نتيجه و پيامد مثبت و عدم رعايت آن دو خطر منفي و بزرگ در پي دارد. پيامد مثبت آن است كه رعايا و طبقات پايين جامعه با نگاه به زندگي كارگزاران و مسؤلان ساده زيست، فقر خويش را به راحتي تحمل مي كنند و احساس بي عدالتي و تبعيض نمي كنند تا زماني كه فقر از جامعه برطرف گردد. ثروتمندان هم گستاخ نمي شوند و سركشي و طغيان نمي كنند.

اما پيامد منفي عدم رعايت اصل ساده زيستي توسط رهبران و كارگزاران آن است كه طبقات پايين و ضعيف و اكثريت عامه با ديدن وضع مسولان، تحملشان طاق گرديده و تحمل موضع موجود براي ايشان مشكل مي گردد. ثروتمندان هم طغيان كرده و گستاخ شده دست به چپاول مي زنند.

در اين باب امام(ع) مي فرمايد: "بر رهبران حق واجب است كه از نظر پوشاك و خوراك به حال ضعيف ترين رعيتشان اقتداء كنند، به صورتي كه در چيزي كه آنها قدرتش را ندارند، امتيازي بر آنها نداشته باشند، تا فقير آنها را مشاهده كرده و از خداوند به واسطه آنچه كه دارد راضي باشد و ثروتمند آنان را مشاهده كرده و شاكرتر و متواضع تر گردد".

امام علي(ع) همچنين مي فرمايد: "خداوند من را رهبر خلقش  قرار داده و بر من واجب كرده است كه نسبت به خودم و خوراكم و نوشيدني ام و پوشاكم مانند افراد ضعيف عمل كنم، تا اين كه شخص فقير به سيره فقيرانه من اقتداء كند و ثروتمند به واسطه ثروتش طغيان و نافرماني نكند".

البته نگارنده معتقد است آناني كه همچون عباس عبدي ساده زيستي را براي روحاني امري مهم تلقي مي كنند، ولي براي حاكمان و وزرا بدون اهميت و فقط در حد يك فضيلت اخلاقي كه مي تواند باشد و يا مي تواند نباشد فرض مي گيرند، فهم درستي از شريعت انبياء و ائمه معصومين نداشته و حاكميت اسلامي را در حد شعار پذيرفته و در حقيقت بر طبل توخالي سكولاريسم مي كوبند.

نوشته عباس عبدي با عنوان "در فهم ساده زيستي"، نشان دهنده هم راستايي وي با مديراني است كه پس از پايان جنگ تحميلي با اين توجيه كه امروز سرمايه هاي كشور همچون كيك كوچكي است كه اگر بخواهيم آنرا بر اساس مباني عدالت در جامعه توزيع كنيم تا همه اقشار جامعه بتوانند از آن بهره مند شوند، قطعاً به هر فرد يك قطعه ناچيزي از اين كيك خواهد رسيد، پس به جاي اينكه اين سرمايه را عادلانه تقسيم كنيم، در اختيار مديراني قرار خواهيم داد كه به قول عباس عبدي براساس روش هاي علمي حداكثر بهره وري را به همراه داشته باشند، آن زمان درست است كه اين مديران شايسته! برش هاي بزرگي از كيك را براي خود و خاندان خود در صد سال آينده بر مي دارند اما همان ته ظرف كيكي كه حالا از كيك كوچك به كيكي چند طبقه تبديل شده است را نيز ميان مردم توزيع كنيم سهم آنها از سهم عادلانه شان بيشتر خواهد بود. البته تاريخ نشان داد كه آن مديران شايسته نه تنها بخش ها و برش هاي بزرگي از كيك را براي خود برداشتند، بلكه ته ظرف كيك را نيز با خاندان خود ليسيدند و چيزي براي مردم باقي نگذاشتند و از سويي ديگر با تغيير واژه مستضعف به آسيب پذير به ريش ملت هم خنديدند.

البته باز مشخص نيست كه عبدي هايي كه اينگونه مي انديشند با چه معياري خود و همفكران خود را مصداق مديران علمي معرفي مي كنند؟ البته نگارنده اميد آن دارد كه شكم هايي كه از كيسه ملت بزرگ شده است و گردن هاي كلفت جزء معيارهاي شناسايي مديران شايسته نبوده باشد!

اما جا دارد چون آقاي عبدي براي زير سئوال بردن كارآمدي مديران ساده زيست از تورم سخن به ميان آورده، يك مسئله تاريخي را به ايشان يادآوري نمايم.

هنوز مردم يادشان نرفته روزهايي را كه همفكران ايشان كه در مسند مديريت كشور حضور داشتند و عنوان مي كردند كه براي ساخت و آباداني كشور مي بايست مدتي مردم بار سنگين مشكلات و تورم را بر دوش بكشند تا كم كم رفاه عمومي افزايش يابد. اين سخن كه همان ترجمان نمودار U اقتصاد ليبراليستي بود، هيچ وقت از سوي مديران شايسته! مشخص نشد كه در چه بازه زماني قرار است خَر مشكلات سرش را كج كند و به سمت افزايش رفاه پيش رود و تورم نيز كه مهمترين شاخصه كج شدن سَر خَر مي باشد چه زماني سرعت بالارفتنش  و فشارش بر گرده مردم به حد تحمل خواهد رسيد؟ تا جايي كه هيچ دوراني در طول سالهاي دهه هفتاد و همچنين نيمه ابتدايي دهه هشتاد سرعت افزايش تورم كاهش نيافت و اين روند همان بود كه بود و اين وسط قشر آسيب پذير بود كه هر روز فقيرتر از ديروز مي شد.

حال امروز كه مسئولان قصد جراحي اقتصادي براي حل اين معضل عمقي را كه به اعتقاد نگارنده به دليل رفتارها و تصميمات سوء آن سال ها چركين نيز شده است را دارند، برخي به دليل كوتاه شدن دستشان از جيب بيت المال و هم رديف شدن با ديگر مردم، يادشان افتاده كه تورمي نيز هست! همچون آن بابايي كه در روزهاي پايان رياست جمهوري اش گفته بود كه ترافيك تهران قابل تحمل نيست! و انگار در سال هاي پيش از آن به دليل آنكه مشاوراني از جنس عباس عبدي در اطرافش مي پلكيدند، اصلاً مردم و مشكلات آنها را نمي ديد كه بخواهد در جهت رفع آنها گام بردارد، تازه اين مشكل پايتخت بود كه آن بابا نديده بود، چه برسد به مشكلات بسيار بيشتر و جدي تر روستاها و شهرستان ها! كه البته انتخابات 22 خرداد ثابت كرد كه پاشنه آشيل جريان هم راستا با عباس عبدي نيز همين مردم هستند كه معتقدند مشكل همين عدم فهم شماست.

نوشتن نظر
نام:
ایمیل:	اعلام نکردناعلام کردن
آدرس سایت:
عنوان:
	کد آنتی اسپم نمایش داده شده در عکس را وارد کنید.

3.20 Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."