مشكلات اقتصادي امروز تبديل به يكي از معضلات اساسي براي مردم تبديل شده است و متأسفانه در سال هاي بعد از انقلاب اسلامي نيز در مواردي بصورت ريشه اي حل نشده و اين زخم كهنه هر از چندگاهي بيش از پيش جامعه را با بحران هاي گوناگون روبرو مي سازد.
به جرأت مي توان گفت بسياري از ديگر مشكلات اجتماعي، سياسي و حتي فرهنگي ريشه در عدم ساماندهي معضلات اقتصادي ما داشته است.
به طوري كه اگر نگاهي ريشه اي به مسائل داشته باشيم زماني كه حكومتي براساس شعائر ديني بر جامعه اي حاكم باشد و نتواند مشكلات آن جامعه را حل و فصل نمايد، نتيجه آن خواهد شد كه كارآمدي در چنين جامعه اي به صورت خودكار و به مرور زمان زير سئوال خواهد رفت. و البته در كشوري همچون ايران نيز به دليل افزايش حساسيت هاي مختلف و دشمني هاي گوناگون جهان غرب به سركردگي امريكا و صهيونيسم بين الملل عليه نظام برخواسته از گفتمان اصيل انقلاب اسلامي، به دليل آنكه نظام سلطه از ابزارهاي مختلف جنگ رواني براي ناكارآمد جلوه دادن چنين گفتماني با هدف نابودي و عدم تكثير آن در ميان ديگر ملت ها بهره مي جويد، باعث خواهد شد تا فرصت زمان انجام بسياري از برنامه هاي اقتصادي در جهت اثبات كارآمدي بسيار كمتر از آنچه متصوريم باشد و بر همين مبنا زمان براي آزمون و خطا هيچ محلي از اعراب نخواهد داشت. اتفاقي كه متأسفانه در طول سال هاي گذشته، خصوصاً پس از پايان جنگ تحميلي كه متأسفانه در عين سرعت بخشيدن به امور زير ساختي، روند تورمي افزايش چشمگيري يافت و مسئولان با وعده هاي از جنس نمودار(U)، مبني بر آنكه مردم تحمل كنند روزي اوضاع بهتر خواهد شد، دست به آزمون و خطاهاي فراواني در ساختارهاي اقتصادي كشور زدند و همگان شاهدند كه محصول چنين رفتارهايي شكست گفتمان هايي بود كه نسخه هاي كپي برداري شده و تك بعدي از گفتمان هايي غير بومي بودند و حتي اقبال مردم نسبت به گفتمان اصولگرايي نيز در چند انتخابات اخير كه سوم تير نقطه عطفي در آن بود را نيز مي بايست براساس نارضايتي مردم نسبت به بسياري از معضلات جامعه من جمله مشكلات اقتصادي تفسير نمود. چرا كه معيشت عمومي ترين مسئله اي است كه تمام اقشار جامعه را در بر مي گيرد و آحاد جامعه با آن سر و كار دارند. موضوعي كه مطمئناً نمي توان مدعي شد موضوعات ديگري همچون ديپلماسي فعال، قانون مطبوعات، حقوق بشر و... در سطح و گستردگي معيشت براي عموم جامعه داراي اهميت باشد، و در صورتي كه براي حل اساسي مشكلات معيشت، چاره اي انديشيده نشود، تلاش در ديگر عرصه ها نيز با شكست مواجه مي شود.
بر همين مبنا بايد تأكيد كرد كه در چنين عرصه اي زمان، به عنوان يك مؤلفه بسيار مهم در امر بهبود اوضاع معيشتي مردم نقش ايفا مي نمايد و از اين رو ديگر نمي توان با انجام آزمون و خطا اين سرمايه مهم را خرج نمود و مي بايست براي خروج از وضعيت كنوني چاره اي اساسي و مطمئن انديشيد.
و به نظر مي رسد يك نوع عدم باور به اينكه اسلام به عنوان ديني كامل و اجتماعي راه حل تمام مسائل را در خود جمع كرده باعث شده است تا هرچند همه كساني كه در حوزه تصميم گيري هاي اقتصادي در طول اين سال ها نقش ايفا نموده اند، در كلام معتقد به اين مهم بودند كه اسلام ديني است كه ظرفيت رجوع در همه ابعاد زندگي بشري را داراست. اما در عمل به اين باور نرسيدند كه براي خروج از اين همه آزمون و خطا در امور اقتصادي، مي بايست با فعال كردن مراكز تحقيقاتي و پژوهشي كارآمد در زمينه استخراج علوم اقتصادي از درون قرآن كريم براي خروج از بن بست اقتصادي برنامه ريزي كنند.
چرا كه مدل ها و الگوهاي اقتصادي از آنجا كه به شدت تابع شرايط زماني و مكاني مي باشند، قابل تجويز و ارائه به طور كلي از سوي مكتب اسلام نبوده است. اما قوانين ثابت و هميشگي حاكم بر آنها، در منابع اسلامي بيان شدهاند.
به طوركلي حقيقت آن است كه اقتصاد اسلامي، هم داراي مکتب و نظام اقتصادي است و هم از ماهيت علمي برخوردار است و بر اساس اين ويژگي ها جوامع اسلامي قادرند با تکيه بر معارف غني اسلام به حل مشکلات امروزي اقتصادي همت گمارند.
یکی از فرازهای درخشان قرآن کریم، تأکید بر لزوم اهتمام انسان ها به تزکیه نفس است، هدف مهم تطهیر و تزکیه در مفاهیم اقتصادی مطرح شده در قرآن با جدیت تعقیب می شود. قرآن کریم از جامعه مطلوب به «حیات طیبه» تعبیر می کند، یعنی زندگی پاکیزه ای که افراد آن پاک و صالح اند. این افراد، اگرچه از لذایذ مشروع و رفاه نسبی برخودارند، جامعه ای سرشار از لذت های معنوی و روحی دارند.
به نظر مي رسد درمان درد بسياري از معضلات اقتصادي جوامع در همين نكته نهفته باشد كه با حركت به سمت رقابت در مصرف گرايي و تجملات، هيچ گاه به آن حيات طيبه اي كه قرآن به آن اشاره مي فرمايد نخواهند رسيد. معضلي كه متأسفانه به دليل عدم باور قلبي امروز دچار آن شده ايم و ريشه مشكلاتمان را در عدم باورمان نسبت به آنچه مي دانيم بايد جستجو كنيم.
